Cyfrowy pieni─ůdz to nie tylko waluty fiducjarne (w ang. skr├│cie FIAT) jak dolar, euro, czy polski z┼éoty zapisane w formie cyfrowej, ale r├│wnie┼╝ kryptowaluty. Kryptowaluta jest specyficznym ┼Ťrodkiem p┼éatniczym, wykorzystywanym do rozlicze┼ä w ramach cyfrowych us┼éug lub finansowych inwestycji, tj. spekulacji. Je┼Ťli zale┼╝y tobie na ┼╝yciowej wolno┼Ťci, promuj kryptowaluty i zach─Öcaj znajomych do ich u┼╝ywania. Kryptowaluty technicznie nie dzia┼éaj─ů tak samo jak waluty FIAT (narodowe). W tym artykule przedstawi─Ö tobie, czym s─ů ÔÇ×kryptowalutyÔÇŁ od technicznej strony, jak ich u┼╝ywa─ç, pomijaj─ůc inwestycyjny aspekt.

Sk─ůd bior─ů si─Ö kryptowaluty i jak je zdoby─ç?

Kryptowaluty najcz─Ö┼Ťciej dzia┼éaj─ů w technologii blockchain. Jest to zdecentralizowana sie─ç, kt├│ra dba o emisj─Ö kryptowaluty, zarz─ůdza ni─ů i j─ů silnie zabezpiecza pod k─ůtem szyfrowania, chyba nie do z┼éamania. Blockchain zawiera w sobie nie tylko kryptowaluty, ale r├│wnie┼╝ strony WWW i inne us┼éugi internetowe, IT w zdecentralizowanej formie. Wr├│─çmy jednak do walut. Tw├│rcy, programi┼Ťci kryptowaluty ustalaj─ů na jakich zasadach jest ona tworzona i emitowana. Najcz─Ö┼Ťciej po stworzeniu kryptowaluty, nie jest ona w ca┼éo┼Ťci dost─Öpna. Wymagane jest jej ÔÇ×wykopanieÔÇŁ lub inne formy przetwarzania w serwerowni. St─ůd te┼╝ wzi─Ö┼éo si─Ö poj─Öcie ÔÇ×krypto-g├│rnicyÔÇŁ. Efektywne krypto-g├│rnictwo wymaga kapita┼éu i zaawansowanych umiej─Ötno┼Ťci IT.

Zwykli ÔÇ×┼ŤmiertelnicyÔÇŁ cz─Ö┼Ť─ç kryptowalut mog─ů zdoby─ç w konkursach, programach promocyjnych zaprezentowanych przez tw├│rc├│w. Ostatni─ů drog─ů na zdobycie kryptowalut jest ich zakup w kantorze kryptowalutowym, na gie┼édzie kryptowalutowej lub od innej osoby.

Kryptowaluty i tokeny

Tokeny kryptowalutowe cz─Östo s─ů opisywane jako kryptowaluta, bo mo┼╝na tak samo nimi obraca─ç, ale s─ů pewne r├│┼╝nice. Tokeny dzia┼éaj─ů w oparciu o nadrz─Ödn─ů kryptowalut─Ö. Oznacza to najcz─Ö┼Ťciej, ┼╝e aby przesy┼éa─ç tokeny trzeba mie─ç nadrz─Ödn─ů kryptowalut─Ö i jej tzw. portfel. Na przyk┼éad, token Chainlink mo┼╝na kupi─ç na gie┼édzie i go przesy┼éa─ç, ale dzia┼éa on w oparciu o blockchain i kryptowalut─Ö Ethereum. Przes┼éanie Chainlink dokonuje si─Ö na podstawie portfela i op┼éat Ethereum.

Czy korzystanie z sieci Torrent jest legalne?
Sie─ç ta zyska┼éa popularno┼Ť─ç dzi─Öki piratom nielegalnie udost─Öpniaj─ůcymi filmy, muzyk─Ö i inne cyfrowe produkty chronione prawem autorskim.
logoTechnologie w Domu
Czy korzystanie z sieci Torrent jest legalne?

Opłaty kryptowalutowe

Przelew kryptowaluty lub tokenu od nadawcy do odbiorcy cz─Östo obarczony jest op┼éat─ů. To dzi─Öki niej utrzymuje si─Ö ca┼éy system i krypto-g├│rnik├│w, kt├│rzy tworz─ů i wspieraj─ů technicznie ten system. Op┼éata jest r├│┼╝na i zale┼╝y od kryptowaluty oraz szybko┼Ťci przes┼éania. Je┼Ťli chcesz szybko przes┼éa─ç kryptowalut─Ö, p┼éacisz wi─Öcej. Podana kwota przelewu powi─Ökszana jest o op┼éat─Ö i ich suma pobierana z portfela nadawcy.

Stablecoin ÔÇô stabilne kryptowaluty

Kryptowalutami i tokenami handluje si─Ö podobnie jak akcjami. Niestety wad─ů tego jest ogromna spekulacja, a wi─Öc i du┼╝e wahania kursowe. Dlatego wymy┼Ťlono ÔÇ×stabilneÔÇŁ instrumenty. Stabilna kryptowaluta jest ┼Ťci┼Ťle powi─ůzana z kursem waluty fiducjarnej, koszykiem walut lub kruszcem w stosunku 1:1. A wi─Öc na przyk┼éad jej kurs jest taki sam jak waluty narodowej, z ni─ů powi─ůzanej. Najbardziej popularne stabilne coiny to: Tether (USDT), TrueUSD (TUSD), USD Coin (USDC) ÔÇô powi─ůzane z dolarem ameryka┼äskim; Stasis (EURS) – powi─ůzane z euro. Facebook zamierza stworzy─ç stablecoin o nazwie ÔÇ×LibraÔÇŁ powi─ůzany z koszykiem walut narodowych.

Jak działa portfel kryptowalut?

W ┼Ťwiecie kryptowalut, ty jeste┼Ť swoim bankiem. Nikt inny nie ma dost─Öpu do twoich pieni─Ödzy, poza pewnymi wyj─ůtkami, o kt├│rych wspomn─Ö p├│┼║niej. To za pomoc─ů portfeli przechowujesz kryptowalut─Ö i tokeny. Przepraszam, ÔÇ×przechowywanie kryptowaluty w portfeluÔÇŁ to du┼╝e uproszczenie. Tak naprawd─Ö w portfelach nie ma ┼╝adnych kryptowalut i token├│w, bo wszystkie ca┼éy czas s─ů w sieci blockchain i jej nigdy nie opuszczaj─ů. To co jest w portfelach to ÔÇ×prawo dost─ÖpuÔÇŁ do nich. Prawem dost─Öpu do nich s─ů ÔÇ×klucze prywatneÔÇŁ ÔÇô mocno zaszyfrowane (na papierze jednak nie s─ů zaszyfrowane). Chronisz je w sejfe i kopie w kilku innych, bezpiecznych miejscach. Je┼Ťli kto┼Ť uzyska do nich dost─Öp lub je sam utracisz, nie b─Ödziesz mie─ç dost─Öpu do swoich kryptowalutowych pieni─Ödzy na zawsze.

Wa┼╝ne jest r├│wnie┼╝ to, i┼╝ dan─ů kryptowalut─Ö przesy┼éasz do portfela ÔÇô na jego publiczny adres, kt├│ry j─ů obs┼éuguje. Przes┼éanie kryptowaluty do portfela obs┼éuguj─ůcego inn─ů kryptowalut─Ö mo┼╝e spowodowa─ç utrat─Ö przesy┼éanych pieni─Ödzy. Dodam r├│wnie┼╝, ┼╝e przelewu ┼Ťrodk├│w nie da si─Ö cofn─ů─ç. Dlatego, je┼Ťli robisz to pierwszy raz, prze┼Ťlij ma┼é─ů kwot─Ö jako ─çwiczenie, a dopiero potem we┼║ si─Ö za wi─Öksz─ů sum─Ö.

Rodzaje portfeli kryptowalutowych

Portfele te mo┼╝na mie─ç w r├│┼╝nych miejscach i formie, np. na gie┼édzie, w smartfonie, komputerze, na papierze itp. To co je ┼é─ůczy to rodzaj, kt├│ry ma swoje wady i zalety. Zaczn─Ö je wymienia─ç od najbezpieczniejszego do ma┼éo bezpiecznego.

  • ÔÇ×Zimny PortfelÔÇŁ: to portfel ca┼ékowicie odci─Öty od Internetu, a wi─Öc odporny na hackerskie ataki. Mo┼╝e on mie─ç form─Ö papierow─ů, specjalnego pendriveÔÇÖa USB, fizycznego e-klucza. Idealnie sprawdzaj─ů si─Ö do przechowywania wi─Ökszych kwot. Polecam urz─ůdzenie firmy ÔÇ×LedgerÔÇŁ.
  • ÔÇ×Ciep┼éy PortfelÔÇŁ: to portfel przechowywany lokalnie na twoim komputerze, smartfonie. Klucze prywatne s─ů przechowywane lokalnie na twoim urz─ůdzeniu w mocno zaszyfrowany spos├│b. Mimo, ┼╝e tylko ty masz dost─Öp do tych kluczy, s─ů one przechowywane na urz─ůdzeniu z dost─Öpem do Internetu, co wprowadza pewne ryzyko bezpiecze┼ästwa. Taki portfel dobrze sprawdza si─Ö do codziennych, bie┼╝─ůcych rozlicze┼ä, w kt├│rym przechowujesz niewielkie kwoty. Polecam aplikacj─Ö na smartfona firmy Exodus (Exodus Wallet ÔÇô adres Exodus.io) albo komunikatora internetowego z wbudowanym portfelem na smartfona o nazwie Status.im.
  • ÔÇ×Gor─ůcy PortfelÔÇŁ: to portfel, kt├│ry mie┼Ťci si─Ö na serwerze firmy zewn─Ötrznej, do kt├│rego dost─Öp masz przez aplikacj─Ö na smartfona albo przegl─ůdark─Ö internetow─ů. ÔÇ×Klucze prywatneÔÇŁ przechowywane s─ů na serwerze i dost─Öp do nich ma kto┼Ť inny, nie ty. Ten portfel jest najbardziej podatny na ataki mimo zabezpiecze┼ä ÔÇô wielu ju┼╝ straci┼éo pieni─ůdze tu i ├│wdzie. Przyk┼éadem takiego portfela mo┼╝e by─ç konto na gie┼édzie kryptowalutowej. Zalecam kr├│tkie przechowywanie ┼Ťrodk├│w na tym portfelu i nie u┼╝ywanie go na co dzie┼ä.

Jak przelewa─ç kryptowalut─Ö?

Na pewno r─Öcznie nie przepisuj adresu portfela odbiorcy. To jest d┼éugi skomplikowany ci─ůg znak├│w i ┼éatwo o pope┼énienie b┼é─Öd├│w. Wykorzystuj funkcj─Ö ÔÇ×kopiuj-wklejÔÇŁ, albo skanowanie kodu QR w aplikacji mobilnej portfela. Przed wys┼éaniem zawsze sprawdzaj poprawno┼Ť─ç adresu, kt├│ry wpisano do pola Odbiorcy. Portfele nadawcy i odbiorcy musz─ů obs┼éugiwa─ç t─Ö sam─ů kryptowalut─Ö. B┼é─Ödnej transakcji nie mo┼╝na cofn─ů─ç, mo┼╝esz utraci─ç ┼Ťrodki! Je┼Ťli przesy┼éasz token upewnij si─Ö, ┼╝e masz wystarczaj─ůc─ů ilo┼Ť─ç g┼é├│wnej kryptowaluty potrzebnej do uiszczenia op┼éaty. Czas przelewu jest r├│┼╝ny i zale┼╝y od systemu danej kryptowaluty i wysoko┼Ťci uiszczonej op┼éaty, tj. od kilku minut do nawet 12 godzin i d┼éu┼╝ej. Zalecam dokonywa─ç op┼éaty w wysoko┼Ťci sugerowanej przez aplikacj─Ö.

Cz─Ö┼Ť─ç 2: Bezpiecze┼ästwo i zagro┼╝enia w ┼Ťwiecie kryptowalut.