Serwer multimedialny Plex umo偶liwia dost臋p do domowej biblioteki film贸w, seriali, muzyki na podobie艅stwo serwis贸w VOD. Bez niego odtwarzanie np. filmu wymaga w艂o偶enia p艂yty do odtwarzacza i ogl膮danie filmu w konkretnym miejscu, najcz臋艣ciej w salonie. Jednak po skopiowaniu filmu do domowego serwera Plex, film mo偶na ogl膮da膰 na wielu urz膮dzeniach w domu i poza nim.

Cyfrowe multimedia zakodowane s膮 w r贸偶nych formatach obrazu i d藕wi臋ku. Bezproblemowe odtworzenie takiego filmu wymaga wspierania danej technologii, z kt贸rej korzysta plik z filmem. Je艣li urz膮dzenie, na kt贸rym odtwarzany jest film nie wspiera okre艣lonej technologii napis贸w, obrazu lub d藕wi臋ku, to serwer Plex transkoduje (konwertuje) plik z filmem do wspieranego formatu. W przypadku film贸w 4K UHD transkodowanie staje si臋 du偶ym problemem.

Jak odtwarzane s膮 filmy w Plex?

Plex sk艂ada si臋 z dw贸ch program贸w: serwera i aplikacji-odtwarzacza. Serwer zarz膮dza multimediami, mo偶e by膰 umiejscowiony gdziekolwiek w domu i to do niego pod艂膮czone s膮 dyski z filmami, serialami, muzyk膮. Film jest przesy艂any przez domow膮 sie膰 komputerow膮 z serwera do aplikacji odtwarzaj膮cej film. Aplikacja mo偶e by膰 zainstalowana w telewizorze typu 鈥瀞mart TV鈥, tunerze itp.

Ka偶dy cyfrowy film jest zakodowany w okre艣lonej technologii i dotyczy to obrazu, d藕wi臋ku, napis贸w i formatu pliku. Najcz臋艣ciej obraz zakodowany jest w formacie x264 (inaczej AVC) lub x265 (inaczej HEVC). D藕wi臋k cz臋sto jest zakodowany w formacie Dolby Digital (inaczej AC3), DTS. Napisy do film贸w najcz臋艣ciej dost臋pne s膮 w formacie PGS lub SRT. Celowo u偶y艂em wyrazu 鈥瀗ajcz臋艣ciej鈥, bo format贸w obrazu, napis贸w i d藕wi臋ku jest mn贸stwo. Telewizor nie jest na tyle pot臋偶ny, 偶eby wspiera膰 wszystkie formaty obrazu i d藕wi臋ku dost臋pne na rynku. Telewizor, tuner obs艂uguj膮 ograniczon膮 ich liczb臋, a wi臋ksz膮 obs艂uguj膮 amplitunery kina domowego. Ca艂y plik mo偶e r贸wnie偶 by膰 zapisany w r贸偶nych formatach, np. MKV, MP4, TS, AVI i tak dalej.

Aplikacja Plex nie posiada w艂asnych kodek贸w obrazu i d藕wi臋ku, kt贸re umo偶liwiaj膮 poprawne odtworzenie filmu, lecz wykorzystywane s膮 technologie wbudowane w system operacyjny urz膮dzenia. Przyk艂adowo, aplikacja zainstalowana w smart tv, umo偶liwia poprawne odtwarzanie filmu wykorzystuj膮c kodeki obs艂ugiwane przez system telewizora.

Transkodowanie obrazu i d藕wi臋ku filmu

W przypadku, kiedy film zapisany jest w nieobs艂ugiwanym formacie nast臋puje transkodowanie, czyli konwersja do obs艂ugiwanego formatu. Transkodowaniem zajmuje si臋 serwer Plex, kt贸ry potem przesy艂a kompatybilny plik z filmem do odtwarzacza, np. aplikacji Plex w TV. Konwersja audio nie jest problemem, gdy偶 nie wymaga mocnego serwera, tj. procesora. Konwersja wideo mo偶e by膰 problemem, je艣li serwer Plex nie jest wystarczaj膮co wydajny. Wydajny serwer Plex powinien posiada膰 nowszy procesor firmy Intel z technologi膮 QuickSync. Nie podam dok艂adnego modelu, bo to jest temat na odr臋bny artyku艂, ale wersja Intel i3 nowszej generacji wystarczy, zalecam minimum i5. Plex nie obs艂uguje szybkiego transkodowania w procesorach AMD, wi臋c tutaj nale偶y mie膰 topowy procesor z linii AMD.

Konwersja wideo o rozdzielczo艣ci Full HD (1080p) nie powinna by膰 problemem, natomiast cz臋sto spowoduje u偶ycie procesora do maksimum, co zwi臋kszy zu偶ycie energii elektrycznej. Konwersja filmu 4K, kt贸ry posiada czterokrotnie wi臋ksz膮 rozdzielczo艣膰 od Full HD, g艂臋bsze barwy HDR i wysokiej klasy d藕wi臋k Dolby Atmos, i wysoki bitrate obrazu, b臋dzie barier膮 鈥瀗ie do przeskoczenia鈥 dla serwera, je艣li nie jest on 鈥瀟echnologiczn膮 besti膮鈥 z najlepszym procesorem i dedykowan膮 kart膮 graficzn膮 nowej generacji.

Kopiuj膮c filmy do p贸藕niejszego wykorzystania w ramach serwera multimedi贸w, nale偶y wzi膮膰 pod uwag臋 urz膮dzenia i wspierane przez nie kodeki obrazu, d藕wi臋ku, napis贸w, format贸w plik贸w, aby jak najrzadziej dochodzi艂o do konwersji pliku, kt贸ra cz臋sto wi膮偶e si臋 z pogorszeniem jako艣ci obrazu i d藕wi臋ku. Multimedia w twojej bibliotece powinny by膰 zapisane w technologiach wspieranych przez odtwarzacze (TV, smartfon, tablet), z kt贸rych b臋dziesz korzysta膰. Dzi臋ki temu wyeliminujesz konwersj臋 lub b臋dzie ona pojawia膰 si臋 bardzo sporadycznie.

Telewizja internetowa IPTV albo OTT
Powszechnie opisuje si臋 telewizj臋 i serwisy VOD (wideo na 偶膮danie) ogl膮dane przez internet jako IPTV, jednak cz臋艣ciej jest to streaming OTT. Polscy operatorzy telewizji kablowej i satelitarnej wprowadzaj膮 obok us艂ug IPTV, r贸wnie偶 OTT.
logoTechnologie w Domu
Telewizja internetowa IPTV albo OTT

Podczas odtwarzania np. filmu, w serwerze Plex mo偶esz zobaczy膰 czy jest on odtwarzany jako: Direct Play, Direct Stream, Transcoding. Direct Play oznacza odtwarzanie bez 偶adnej ingerencji i w艂a艣nie taki stan jest najlepszy. Direct Stream oznacza zmian臋 formatu pliku. Obraz, d藕wi臋k, napisy s膮 nieruszone. Nast臋puje tylko przepakowanie ich do innego, wspieranego formatu pliku, np. z AVI do MKV, albo z MKV do MP4 itp. Status 鈥濼ranscoding鈥 oznacza konwersj臋 obrazu lub d藕wi臋ku, albo jedno i drugie oraz czasami r贸wnie偶 przepakowanie do innego formatu pliku.

Jak omin膮膰 transkodowanie film贸w 4K w Plex?

O tym ju偶 napisa艂em kilka linijek wy偶ej, czyli o dopasowaniu pliku z filmem do wspieranych technologii odtwarzacza 鈥 i dotyczy to filmu o ka偶dej rozdzielczo艣ci nie tylko 4K. Przejd藕my jednak do szczeg贸艂贸w w przypadku filmu 4K, kt贸ry rodzi najwi臋ksze problemy w transkodowaniu.

Zanim jednak przejd臋 do meritum, zwr贸膰 uwag臋 na spos贸b przesy艂ania obrazu i d藕wi臋ku w twoim domu. Je艣li masz tylko smart TV, to tw贸j telewizor musi wspiera膰 okre艣lone technologie. Je艣li posiadasz TV z pod艂膮czonym soundbarem lub amplitunerem kina domowego, to zwr贸膰 uwag臋 na funkcje 鈥瀙ass-thru鈥 i eARC przez HDMI w TV, kt贸ry powinien przesy艂a膰 d藕wi臋k i wideo do amplitunera i z powrotem, bo to amplituner najpewniej b臋dzie wspiera膰 format d藕wi臋ku w przeciwie艅stwie do TV. O obraz si臋 nie martwi臋, bo dzisiejsze telewizory obs艂uguj膮 najwa偶niejsze kodeki wykorzystywane np. w p艂ytach Blu-ray.

A wi臋c jak omin膮膰 transkodowanie 4K?

  • Odtwarzaj film zapisany w okre艣lonej technologii na urz膮dzeniu, kt贸ry je wspiera. Najcz臋艣ciej b臋dzie to amplituner kina domowego, NVidia Shield TV Pro, soundbar z wy偶szej p贸艂ki. Wspomnia艂em o przystawce do telewizora NVidii, bo tylko tam 鈥 jak dot膮d 鈥 aplikacja Plex poradzi sobie z rozbudowanymi formatami obrazu i d藕wi臋ku wykorzystywanych w filmach 4K z funkcj膮 pass-thru do np. amplitunera.
  • Je艣li nie jeste艣 w stanie sprosta膰 wymaganiom podanym w powy偶szym punkcie zrezygnuj z film贸w 4K do odtwarzania za pomoc膮 serwera multimedi贸w i kup po prostu odtwarzacz p艂yt Blu-ray 4K, kt贸ry stanie si臋 jedyn膮 dobr膮 drog膮 na odtwarzanie film贸w o ultra wysokiej rozdzielczo艣ci obrazu.
  • Przysta艅 na kompromis w jako艣ci audio, wtedy nie musisz by膰 tak restrykcyjny, jak poda艂em w punktach powy偶ej. Je艣li skopiujesz film 4K z p艂yty na dysk to zwr贸膰 uwag臋, aby obok wysokiej jako艣ci bezstratnego d藕wi臋ku DTS-HD, Atmos, TrueHD, by艂 d藕wi臋k zapisany w formacie AC3 (Dolby Digital) o bitrate do 640kbps w kana艂ach 5.1 lub stereo. Audio AC3 jest obs艂ugiwane przez wiele telewizor贸w i tuner贸w, a wi臋c ominiesz kwestie transkodowania i przepakowywania wielkiego pliku 4K. Strata w jako艣ci audio b臋dzie niezauwa偶alna przy przeci臋tnym zestawie kina domowego.
  • Do przesy艂ania filmu mi臋dzy urz膮dzeniami, np. amplitunerem wykorzystuj wysokiej jako艣ci kabel HDMI w wersji minimum 2.0, najlepiej 2.1.
  • Gdy przesy艂asz film 4K z serwera za pomoc膮 sieci komputerowej, upewnij si臋, 偶e jest ona zbudowana w standardzie min. 1 Gbps. Starsza sie膰 100 Mbps mo偶e sobie nie poradzi膰 z przesy艂aniem. Wykorzystuj kablowe po艂膮czenie Ethernet, zamiast WiFi.
  • Posiadaj r贸偶ne wersje tego samego filmu, tj. obok wersji 4K, warto mie膰 wersj臋 1080p kt贸r膮 艂atwiej skonwertowa膰 je艣li zechcesz odtworzy膰 film na smartfonie. Albo jeszcze lepiej stw贸rz kilka wersji filmu w technologiach wykorzystywanych przez twoje urz膮dzenia, np. wersja na smartfony to najcz臋艣ciej film o rozdzielczo艣ci 720p, bitrate 4Mbps, d藕wi臋k stereo AAC, format pliku MP4.
  • Nie odtwarzaj filmu 4K poza domem z wykorzystaniem funkcji zdalnego dost臋pu.
  • W pliku z filmem 4K wy艂膮cz napisy w formacie PGS. Ewentualne napisy warto mie膰 w wersji SRT.

Buduj膮c sw贸j w艂asny Plex Media Server i tworz膮c w艂asn膮 bibliotek臋 multimedi贸w, dobr膮 praktyk膮 b臋dzie analiza posiadanych sprz臋t贸w do odtwarzania, spos贸b ich odtwarzania (kino domowe), aby wyeliminowa膰 transkodowanie. Z pomoc膮 przychodz膮 rozbudowane strony 鈥濸omocy Technicznej鈥 Plex lub oficjalne forum internetowe, niestety wszystkie w angielskim j臋zyku.

P.S. Kopiowanie filmu 4K UHD z p艂yty Blu-ray jest karko艂omnym zadaniem, w przeciwie艅stwie do film贸w Full HD i DVD. Maj膮c problem z przekopiowaniem filmu, zalecam znalezienie kopii w Internecie. Kopia p艂yty Blu-ray zwana 1:1, to identyczna kopia p艂yty z filmem i dodatkami - ta wersja nie jest kompatybilna z Plex. Szukaj kopii o nazwie “4K Remux albo “2160p Remux”. Jest to kopia samego filmu, bez dodatk贸w, przepakowana do formatu MKV - same wideo (HEVC) i d藕wi臋k powinny by膰 identyczne do tych z p艂yty. W Internecie znajdziesz strony internetowe zawieraj膮ce te kopie. 艢ci膮gaj膮c tak膮 kopi臋, miej w domu oficjalny dysk Blu-ray 4K UHD z danym filmem.