W tym portalu jest wiele artyku艂贸w o multimedialnych, domowych serwerach, kt贸re streamuj膮 filmy, seriale, muzyk臋 itp. do wielu domowych urz膮dze艅, smartfon贸w, tablet贸w. Serwery takie jak m.in. Plex Media Server, Emby, Jellyfin to narz臋dzia tworz膮ce domowe VOD (wideo na 偶膮danie) lub streaming muzyki na wz贸r np. Tidal, Spotify, Deezer. Maj膮c bogat膮 bibliotek臋 film贸w i muzyki na p艂ytach DVD, Blu-ray i CD, dzi臋ki multimedialnemu serwerowi masz do nich dost臋p w domu i poza nim na wielu urz膮dzeniach. Serwery te pobieraj膮 ok艂adki, informacje o filmie, serialu, muzyce i prezentuj膮 je w dobrej formie, daj膮c szerokie mo偶liwo艣ci wyszukiwania i prezentacji danych.

Dost臋pne s膮 r贸wnie偶 serwery audio, kt贸re dzia艂aj膮 podobnie jak te wspomniane powy偶ej, ale skupiaj膮 si臋 tylko na plikach audio. Je艣li masz wiele p艂yt CD z muzyk膮, audiobookami i mniej interesuj膮 ciebie filmy i seriale, to serwer audio jest twoim rozwi膮zaniem. Domowy serwer streamingowy audio, z muzyk膮 lub audiobookami to w艂asna alternatywa do znanych, p艂atnych us艂ug takich jak Spotify.

Czy warto mie膰 serwer audio w domu?

Twoje p艂yty CD normalnie mo偶esz ods艂ucha膰 tylko w miejscu, w kt贸rym jest odtwarzacz, no i oczywi艣cie fizycznie konieczne jest przenoszenie. Tak by艂o w latach 90-tych, a dzisiaj liczy si臋 streaming. Wad膮 znanych us艂ug streamingowych jest ich zale偶no艣膰 od internetowego 艂膮cza oraz od dost臋pno艣ci us艂ugi wg decyzji zarz膮du tych偶e firm. Mieszka艅cy du偶ych miast z 艂膮czem 艣wiat艂owodowym maj膮 艣wietn膮 jako艣膰 po艂膮czenia, u pozosta艂ych r贸偶nie to bywa. Ponadto domy艣lna jako艣膰 d藕wi臋ku serwis贸w streamingowych jest s艂aba i dzia艂a w oparciu o stratne formaty d藕wi臋ku jak MP3 lub AAC. Dost臋pne s膮 oferty z muzyk膮 w formacie FLAC lub MQA, kt贸rych jako艣膰 dor贸wnuje p艂ytom CD lub je przewy偶sza. Je艣li nie masz biblioteki p艂yt CD to nie potrzebujesz serwera audio, ale je艣li cenisz niezale偶no艣膰, jako艣膰 d藕wi臋ku i kolekcjonujesz p艂yty to domowy serwer audio jest w艂a艣ciwym wyborem.

Co to jest 鈥瀞erwer do streamingu audio鈥?

To ma艂e lub wi臋ksze urz膮dzenie umo偶liwiaj膮ce streaming plik贸w audio 鈥 np. muzyki lub audiobook贸w 鈥 do wielu urz膮dze艅 jak wie偶a stereo, smartfon, tablet, telewizor itd. Dzi臋ki niemu masz dost臋p do swojej biblioteki audio z ka偶dego miejsca w domu, gdzie jest zasi臋g WiFi, sieci komputerowej LAN, a nawet poza domem. Urz膮dzenie mo偶e by膰 ma艂e, du偶e, drogie lub tanie. W sklepach znajdziesz komercyjne rozwi膮zania, kt贸re nie nale偶膮 do najta艅szych, ale daj膮 艂atw膮 drog臋 do instalacji. Ja zaprezentuj臋 kilka system贸w typu 鈥open source鈥, kt贸re s膮 za darmo do 艣ci膮gni臋cia w pe艂nej wersji, daj膮 niezale偶no艣膰 od firm komercyjnych bo rozwijane s膮 przez internetow膮 spo艂eczno艣膰 oraz kt贸re daj膮 elastyczno艣膰 w instalacji i dzia艂aniu, dla ka偶dego bud偶etu.

Kt贸ry serwer plik贸w audio wybra膰?

Serwery typu open source maj膮 wiele zalet, ale te偶 istotn膮 wad臋. Nie s膮 to systemy typu 鈥瀙od艂膮cz i dzia艂aj鈥 鈥 te s膮 komercyjne, drogie i nie open source. System open source instalujesz i zarz膮dzasz nim samodzielnie. Z tymi rozwi膮zaniami poradz膮 sobie osoby obeznane technicznie, w spos贸b zaawansowany korzystaj膮ce z Internetu i znaj膮ce podstawy j臋zyka angielskiego. Og贸lnie rzecz bior膮c nie s膮 to trudne zagadnienia i stosunkowo 艂atwo jest postawi膰 u siebie w domu taki serwer 鈥 w ko艅cu pierwotnie s膮 to rozwi膮zania nie dla programist贸w, a dla amator贸w, entuzjast贸w technologii. W sieci znajdziesz mn贸stwo tego typu oprogramowania, ale zach臋cam do zwr贸cenia uwagi na te: Volumio i Navidrome.

Serwery audio Volumio i Navidrome

Funkcjonalno艣膰 tych dw贸ch serwer贸w audio jest bardzo podobna, najwa偶niejsze funkcje s膮 identyczne. Programy te dobrze skataloguj膮 twoj膮 bibliotek臋 z muzyk膮, pobior膮 ok艂adki i dane o gatunku muzyki, pozwol膮 na stworzenie playlist itd. Volumio jest dojrza艂ym, wieloletnie rozwijanym programem, kt贸ry dost臋pny jest na niekt贸rych, komercyjnych urz膮dzeniach 鈥 streamerach i dzia艂aj膮 zaraz po pod艂膮czeniu do pr膮du. Volumio umo偶liwia r贸wnie偶 instalacj臋 鈥瀢tyczek鈥, kt贸re poszerzaj膮 jego funkcjonalno艣膰 i dopasowanie do potrzeb u偶ytkownika. Volumio jest bezp艂atny, ale mo偶na te偶 skorzysta膰 z p艂atnego abonamentu poszerzaj膮cego jego mo偶liwo艣ci.

Streaming film贸w i muzyki vs. w艂asne multimedia
W艂asna biblioteka film贸w uzupe艂niona przez bibliotek臋 us艂ug streamingowych jak np. Netflix, HBO GO, Tidal, Spotify, Deezer to dobre po艂膮czenie w domowym centrum rozrywki.
logoTechnologie w Domu
Streaming film贸w i muzyki vs. w艂asne multimedia

Navidrome to znacznie m艂odszy program od poprzednika i jest 鈥瀢schodz膮c膮 gwiazd膮鈥 w艣r贸d tego typu program贸w. Oferuje wszystko co jest potrzebne dla serwera audio. Daje mo偶liwo艣膰 instalacji dobrowolnego, szablonu graficznego interfejsu, a wi臋c wygl膮d programu mo偶na zmieni膰. Na razie wyb贸r szat graficznych jest s艂aby. Jakkolwiek domy艣lna szata graficzna jest przejrzysta, czytelna, schludna. Program umo偶liwia transkodowanie plik贸w, czyli zamian臋 ich formatu kopii pliku np. z FLAC na AAC w celu zmniejszenia obj臋to艣ci pliku wysy艂anego na smartfona o ograniczonej pojemno艣ci pami臋ci (藕r贸d艂owy plik pozostaje nietkni臋ty). Zalet膮 programu jest jego bardzo niska zasobo偶erno艣膰, tj. wykorzystuje on bardzo ma艂o zasob贸w komputera, a wi臋c mo偶e by膰 zainstalowany nawet na RPi Zero, w mini komputerku o wielko艣ci dw贸ch palc贸w.

Ile kosztuje stworzenie serwera audio?

Je艣li szukasz gotowca to sp贸jrz na sklepy RTV i urz膮dzenia do streamingu audio. A teraz sp贸jrzmy na rozwi膮zania open source do w艂asnej instalacji. Za艂贸偶my, 偶e nie masz w艂asnej biblioteki film贸w i seriali, wi臋c serwery multimedi贸w typu Jellyfin, Emby, Plex ci臋 nie interesuj膮, kt贸re opr贸cz wideo r贸wnie偶 mog膮 pe艂ni膰 rol臋 serwera audio. Tak wi臋c, skupmy si臋 na rozwi膮zaniach open source Volumio lub Navidrome.

Jak du偶膮 masz bibliotek臋 p艂yt CD? Pojedyncza p艂yta po zripowaniu (skopiowaniu) na dysk twardy komputera do bezstratnego formatu FLAC zajmuje oko艂o 400 MB. Przemn贸偶 t臋 orientacyjn膮 wielko艣膰 przez liczb臋 posiadanych p艂yt (s膮 albumy kilku p艂ytowe). MB (megabajty) zamie艅 na GB (gigabajty) lub w przypadku setek album贸w nawet na TB (terabajty). Przyjmuje si臋 (w zale偶no艣ci od szko艂y liczenia), 偶e 1 TB to 1000 GB, a 1000 MB to 1 GB. Znaj膮c ko艅cow膮 liczb臋 dobierz dysk twardy HDD lub SSD. Dysk SSD jest lepszym wyborem, ale dro偶szym. Dyski HDD s膮 w rozmiarach 3,5 i 2,5 cala, wybierz te mniejsze. Raczej ca艂a biblioteka zmie艣ci si臋 w jednym dysku. Teraz czas na dob贸r komputera, kt贸ry b臋dzie pe艂ni艂 rol臋 serwera, w艂膮czonego raczej 24/7 i kt贸ry b臋dzie s艂u偶y艂 tylko do obs艂ugi serwera audio.

Maj膮c bardzo ograniczony bud偶et wybierz najnowszy model Raspberry Pi (model 4B w roku 2022r), 艂膮czno艣膰 WiFi nie b臋dzie potrzebna bo zalecam pod艂膮czenie go kablem bezpo艣rednio do rutera. Do tego nale偶y kupi膰 stosowny dysk na pliki muzyczne, obudow臋, kabel USB-SATA, 艂adowark臋, kart臋 SD klasy 10. Komputerek RPi sprzedawany jest samodzielnie bez niczego innego, wi臋c wybierz 鈥瀔omplet鈥 z 艂adowark膮. Zapytaj w sklepie o komplet r贸wnie偶 z obudow膮, kt贸ra pomie艣ci tw贸j dysk 2,5 cala, aby kompletne urz膮dzenie by艂o w jednej obudowie, co jest 艂adniejsze i bezpieczniejsze. Komputer RPi nie jest demonem wydajno艣ci i zalecany jest do serwera z niewielk膮 bibliotek膮 鈥 karta SD w RPi musi pomie艣ci膰 system, program, oraz dane jak np. ok艂adki CD. Osoby jeszcze bardziej techniczne mog膮 wszystko zainstalowa膰 na dysku zewn臋trznym SSD lub HDD, wymaga to specjalnej konfiguracji w systemie RPi. Raspberry Pi raczej nie poradzi sobie z transkodowaniem plik贸w, je艣li zechcesz mie膰 je mniejsze na mobilnym urz膮dzeniu.

U偶ytkownik z wi臋kszymi ambicjami i bibliotek膮 mo偶e pokusi膰 si臋 o postawienie serwera audio na komputerze typu NUC lub konkurencyjnym typu mini-PC. Taki komputer mo偶e zawiera膰 procesor Intela i3 lub AMD Ryzen, dowolny system operacyjny, kt贸rego mo偶na zainstalowa膰 w komputerze PC (zalecam prosty Linux na bazie Ubuntu bez graficznego interfejsu), a ca艂o艣膰 danych wraz z systemem mo偶e by膰 zapisana na jednym dysku. Jest to najmniejsza wersja 鈥瀗ormalnego鈥 komputera PC. Nie trzeba do tego wydajnego procesora, wystarczy Intel i3 lub ekwiwalent AMD, kt贸ry poradzi sobie z du偶膮 bibliotek膮 i transkodowaniem plik贸w. Wielko艣膰 pami臋ci RAM bardziej zale偶y od systemu operacyjnego, ni偶 programu serwera audio, bo ten nie potrzebuje du偶ej pami臋ci RAM. Na zako艅czenie dodam, 偶e pob贸r energii elektrycznej RPi jest znacznie mniejszy, ni偶 komputera PC.

Serwer mo偶na pod艂膮czy膰 do instalacji multiroom w domu lub centralki inteligentnego domu, co otwiera jeszcze wi臋ksze mo偶liwo艣ci dost臋pu do ulubionej muzyki.